Ağırlıklı Hareketli Ortalama (WMA), basit hareketli ortalamaya (SMA) benzer, ayrıştığı yer WMA ‘nın yeni veri noktalarına daha çok önem vermesidir. Dönem içindeki her noktaya, o belirli veri noktasının ağırlığını veya önemini değiştiren bir çarpan (en yeni veri noktası için en büyük çarpan ve sırayla azalır) atanır.
Ortalama Gerçek Aralık (ATR), J. Welles Wilder tarafından geliştirilen ATR indikatörü fiyatların hareketliliğini ölçmek amacıyla oluşturulmuştur.
ADX (Average Directional Index): ADX, trendin gücünü belirten bir göstergedir. ADX değeri ne kadar büyük ise trend de o kadar güçlü demektir. ADX, sadece piyasanın yön tutup tutmadığını belirtir, hangi yönde hareket edeceği hakkında bilgi vermez.
ADX, DI+ ve DI- ile gösterilen yönlü eğilimin göreli gücünün bir göstergesini sağlar. Okumak için grafikte bir değer gösteren eksene bakın. Genel olarak, 25’in üzerindeki bir ADX değeri, eğilimin nispeten güçlü olduğunu gösterir. 20’nin altındaki bir değer, eğilimin zayıf olduğunu veya piyasaların yatay işlem gördüğünü gösterir. Piyasaların bir oynaklık dönemi geçirmesi de söz konusu olabilir ve ADX her iki yönde de net bir eğilim gösteremeyebilir.
Bir finansal ürünün, belirlenen dönem içerisindeki günlük kapanış fiyatlarının ortalaması alınarak hesaplanır. Örneğin; 7 günlük basit hareketli ortalama = Ürünün kapanış fiyatlarının 7 gün boyunca toplanıp, 7’ye bölünmesi ile elde edilir.
Tepeler diğer tepelerin altında ise düşüş trendidir.
Dipler yükselerek gidiyorsa düşüş trendidir.
Directional Movement Index (DMI), yani Yönlü Hareket Endeksi, traderlar tarafından piyasadaki bir yükseliş veya düşüş trendinin gücünü belirlemeye yardımcı olmak için kullanılan teknik bir indikatördür.
DMI, DI+ ile gösterilen Artı Yön İndikatörü (Pozitif Yön İndikatörü olarak da adlandırılır) ve DI- ile temsil edilen Eksi Yön İndikatörü (Negatif Yön İndikatörü olarak da adlandırılır) olmak üzere iki yönlü endeksten oluşur. DI+ çizgisi DI- ‘nin üzerinde olduğunda, piyasalar yükseliş eğiliminde demektir. Tersine, DI- çizgisi DI+ çizgisinin üzerinde olduğunda, piyasalar düşüş eğilimindedir. Çizgiler tekrarlanan kesişmeler gösterdiğinde, piyasalar kararsızdır ve fiyatlar nispeten yatay işlem görmektedir.
Ergodik teoremi, bir sistemin zamanla ortalama davranışına ilişkin bir matematiksel teoremdir. Bu teoremin temel prensibi, bir sistemde belirli bir süre boyunca gözlem yapıldığında, tüm olası durumlar ortaya çıkma olasılığıdır. Ergodik teoremi, istatistik ve termodinamik gibi birçok disiplinde kullanılır.
Bu teoreme göre, bir sistemin uzun vadeli davranışı, rastgele bir zaman dilimi boyunca gözlem yapıldığında elde edilen ortalama davranışıdır. Bu nedenle, bir sistemin tüm olası durumları eşit olarak gözlemleyebilmesi gerektiği varsayılır. Finansal analizde, bir varlığın fiyat hareketlerini analiz etmek için kullanılır. Ayrıca, karmaşık sistemlerde öngörülebilirlik, kaos teorisi ve istatistiksel mekaniğin çözümlenmesinde de kullanılır.
Sonuç olarak, ergodik teoremi, bir sistemin istatistiksel özelliklerini analiz etmek için kullanılan bir matematiksel teoremdir. Bu teori, birçok disiplinde uygulamaları vardır ve sistemin zamanla ortalama davranışının hesaplanması için bazı önemli varsayımlar içerir.
Diplerde görülen yüksek hacimler düşme trendinin kırıldığını ve yükseliş trendinin başladığını, zirvelerde görülen yüksek hacimler ise artık düşüşün başlayacağını gösterir.
Hareketli ortalama, n tane fiyatın ortalamasının alınarak hesaplanan bir göstergedir. Hareketli ortalamalar trend takibi açısından önemli bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Bunun sebebi ise hareketli ortalamaların geçmiş fiyat hareketlerinden oluşmasındandır.
Hareketli ortalamalar destek ve direnç noktalarının belirlenmesinde de yardımcı olmaktadırlar. Örneğin; 200 günlük hareketli ortalama 20 günlük hareketli ortalamaya göre daha ağır hareket etmekte ve daha gecikmeli öngörü belirtmektedir.
Kısa vadeli hareketli ortalamalar kısa vadeli işlem yapan yatırımcılar tarafından kullanılmakta olup uzun vadeli hareketli ortalamalar ise uzun vadeli yatırımcılar tarafından kullanılmaktadır.
Hareketli Ortalama Türleri:
Basit Hareketli Ortalama (SMA)
Üstel Hareketli Ortalama (EMA),
Ağırlıklı Hareketli Ortalama (WMA)
Hull Hareketli Ortalamadır (HMA)
Hull, hareketli ortalamadaki gecikme sorununu çözmenin bir yolunu ararken ortaya çıktı. Başka bir deyişle, bir hisse senedinin veya emtianın ortalama fiyatını gösteren grafiği mümkün olduğunca açık ve güncel tutarken, ortalama fiyatı temsil eden çizginin hala düzgün olduğundan emin olmak istedi. Bunu yapmak için kendi özel aracı olan Gövde Hareketli Ortalama göstergesini yarattı.
Piyasada bulunan mevcut ortamı belirlemek ve gelecekte ortaya çıkma olasılığı yüksek bulunan fiyatların devinimlerini ortaya çıkarmak adına kullanılan istatistiksel bir araçtır.
İndikatörler belirli bir matematik değeri ile hesaplama yaparlar. Bu yüzden genel ekonomiyi, piyasaları bilmez ve trendleri takip edemezler. Düşüşte olan grafikte, kademe düşürme için yapılan hacimli alımları yani sıçramaları sinyal zanneder ve yukarı yönlü bir alın verir.
İşte bizim buralarda ekonomi ve güncel durumla karar vermemiz gerekir.
Hareketli ortamla indikatörüdür. Gün sayısı diğer indikatörlerle aynı olmalıdır.
Eğer grafikler çizginin altında ise fiyatlar yukarı gidecektir.
Grafiklerin altına düşerse fiyatlar da düşecektir.
Çizginin grafiğe değdiği noktalar iyi bir destek ve direnç noktasıdır. Bolinger bantlarının ortasındaki çizgi, Kaufman çizgisi aynı noktalara geliyorsa bu noktalar İYİ BİR DİRENÇ veya DESTEK NOKTASIDIR:
Her mum bir zaman aralığını gösterir. Ay, Hafta, Saat, Dakika gibi.
Mumların üstündeki veya altındaki çizgiler, zaman aralığında fiyatın uğradığı noktayı, mumların başı ve sonu ise zamanın kapanışındaki (gün-hafta) en yüksek ve en düşük fiyatı belirtir.
Medyan: Ortadaki sayı; tüm veri noktalarını sıralayarak ve ortadakini seçerek (veya ortada iki sayı varsa, bunların ortalamasını alarak) bulunur. Örnek: 4, 1 ve 7’nin medyanı 4’tür; çünkü sayılar sıralandığında (1, 4, 7) ortadaki sayı 4’tür.
Osilatörler, borsa grafikleri üzerinde fiyatların yatay bantta hareket ettiği ve henüz bir trend oluşmadığı zamanlarda düzeltme seviyelerini tespit edebilen göstergelerdir. Bu nedenle, özellikle piyasanın belirsiz olduğu zamanlarda yatırımcılar tarafından sıkça kullanılır. İndikatörler, genellikle borsa grafiklerindeki fiyat hareketlerini analiz etmek için kullanılan matematiksel formüllerdir. Osilatörler de bir tür indikatördür ve genellikle sinyaller üretirler. Bu sinyaller, sıfır çizgisi veya belirlenen referans aralığına göre değerlendirilir.
Göreceli (Relatif) Güç Endeksi (RSI), ilgili periyoddaki kapanış değerlerini periyodun bir önceki kapanış değerleriyle karşılaştırarak hesaplanan kısa ve orta vadeli trendin yönü hakkında öngörüde bulunmayı sağlayan bir indikatördür. Fiyat grafiği ile RSI arasında uyumlu bir görünüm vardır.
RSI indikatörü, özellikle kısa vadeli piyasa analizlerinde daha da önemli hale bürünür.
RSI değeri ile ilgili bu tip sorular, finansal piyasalarda işlem yapan pek çok yatırımcının aklını kurcalar. Genel olarak kabul gören RSI değeri, 30 ile 70 arasıdır. RSI değerinin 30’un altına düşmesi hali aşırı satım (oversold) bölgesi olarak ifade edilir ve trendin yukarı doğru hareketlenebileceği şeklinde yorumlanır (al sinyali).
RSI 70’in üzerine çıkması hali ise aşırı alım (overbougt) bölgesi olarak ifade edilir ve trendin aşağıya doğru dönebileceği şeklinde yorumlanır (sat sinyali).
Analistler tarafından da genellikle 14 günlük zaman aralığı kullanılır. Elbette daha uzun vadeli RSI hesaplaması yapmak teknik olarak mümkündür, ancak baz alınan periyot uzadıkça, göstergelerin fiyat hareketlerine daha az duyarlı hale geleceği unutulmamalıdır.
Daha kısa vadeyi temel alan RSI değeri, fiyat hareketlerine daha fazla duyarlı olacağından daha doğru teknik analiz sinyali üretir.
RSI aşırı alım ve aşırı satım bölgelerini gösterir. 30’un altı aşırı satım,70 ‘in üstü aşırı alım bölgesidir.
25 civarında alım yapılarak uzun vadede hisselerin yükseleceği düşünülür.
40-60 arası hacimli alım varsa hissenin yükseleceği düşünülür.
20’lerden alınırsa uzun vadede yüksek kar, 40-50’lerden alınırsa kısa adede daha az kar beklenir.
Destek-Direnç ve formasyonlar (Omuz baş, bayrak) RSI içerisinde çalışır.
Stokastik osilatörü, kapanış fiyatının belirli bir dönem içinde en yüksek-en düşük fiyatlara uzaklığını ölçerken, SMI göstergesi +/- 100 değerleri arasında değişen ve kapanış fiyatının belirlenen dönem içindeki en yüksek ve en düşük fiyatın belirlediği orta noktanın göreceli olarak ne kadar altında ya da üzerinde olduğunu göstermektedir Kapanış fiyatı eğer belirlenen dönem içindeki en yüksek ve en düşük fiyatların ortalamasının üzerinde ise SMI değeri pozitif, aksi halde negatiftir. Kritik bölgeler alım ve satım amacıyla kullanılabilir.
Her ne kadar net bir seviye belirtilmemişse de örneğin SMI -40’ın altına gerileyip sonra bu seviyeyi yukarı kestiğinde alım yapılarak, +40 seviyesini yukarı geçtikten sonra yeniden aşağı kestiğinde de satış yapılabilir. Fakat piyasada trend hakimse, yani net bir artış trendi veya net bir düşüş trendi varsa, bu göstergeyi bu şekilde kullanmak faydalı sonuç vermeyebilir.
Genel olarak yatay piyasalarda daha başarılı sonuç vermektedir. Diğer bir kullanımı ise SMI göstergesi sinyal çizgisini yukarı kestiğinde alım yapıp, aşağı kestiğinde ise satış yapmaktır. Bu tekniğe göre al-sat yaparken yine dikkat etmeniz gereken nokta, piyasanın güçlü bir trend içinde olup olmadığıdır.
Eğer yukarı trend güçlü ise erken sattıracaktır. Eğer aşağı trend güçlü ise erken aldıracaktır. Aykırılıklara göre alım satım bu gösterge için de geçerlidir. Fiyatlar yukarı giderken gösterge aşağı gidiyor veya daha önceki tepesini geçemiyorsa bir sat sinyalidir. Fiyatlar aşağı giderken, gösterge tersine yukarı gidiyorsa bu da bir al sinyalidir.
Göstergeyi geliştirmiş olan Blau eğer SMI değerleri 1,100,100 olarak alınırsa yani 1 günlük SMI ve bunun 100 günlük yumuşatılmış ortalamaları alınırsa, bu eğrinin o sırada piyasanın trendi konusunda net bir fikir vereceğini söylemiştir. Bu eğrinin yukarı doğru hareket ediyor olması, güçlü yükselen trend, aşağı doğru hareket ediyor olması ise güçlü düşüş trendini sinyal vermiş olacaktır.
Tepe noktasının sol ve sağında iki düşük mum olmalıdır.
Dip noktasının sol ve sağında iki yüksek mum olmalıdır.
Teknik analizde “trend” fiyatların belirli bir yönde (yükseliş, düşüş veya yatay) belirli bir dönem boyunca izlediği genel eğilimi ifade eder.
Üstel Hareketli Ortalama (EMA), bir menkul kıymetin fiyatının belirli bir süre içinde nasıl değiştiğini gösteren teknik bir göstergedir. Temelde, belirlenen dönem içerisindeki fiyat hareketlerinin ortalaması alınır ama hesaplama yapılırken yakın dönemdeki fiyat hareketlerine daha fazla ağırlık verilir.
Üstel Hareketli Ortalama, kapanış fiyatının çarpanla çarpımına, artı bir önceki günün EMA ‘sına ve ardından çarpanın 1 eksiğiyle çarpımına eşittir.
